3 Şubat 2015 Salı

Tiyatro Bilgileri



Trajedi (Tragedya): Yunanca “tragoidia”dan gelen bir sözcük­tür. Trajedi, tragos (keçi) ve oidie (türkü) sözcüklerinin birleş­mesiyle “keçilerin türküsü” anlamında kullanılır. Günümüzdeki anlamıyla yaşamın acıklı ve hüzünlü yönlerini ortaya koyan manzum tiyatro eserleridir. Konusunu seçkin kimselerin haya­tından, tarihten ya da mitolojiden alır. Kahramanları tanrılar, tanrıçalar ve soylu kişilerdir. Kusursuz bir üslubu vardır. Kaba sözlere yer verilmez. Öldürme, yaralama gibi çirkin olaylar, se­yircinin gözü önünde canlandırılmaz, sahne arkasından seyir­ciye hissettirilir. Oyunda koroya yer verilir. Üç birlik kuralına (yer-zaman-olay birliği) uyulur.
İlk Yunan şairlerinden Asikhylos, Sophokles, Euripides en büyük trajedi şairlerindendir. Ayrıca Fransız sanatçılarından Corneille ve Racine de önemli trajedi şairlerindendir.
Komedi: Hayatın güldürücü yönlerini konu alan manzum tiyat­ro eserleridir. Komedide amaç seyirciyi yalnız güldürmek değil düşündürmektir. Konusunu yaşamdan, günlük olaylardan alır. Yaşamın her kesiminden insanlar, kahraman olarak seçilebilir. Her türlü espriye, şakaya yer verilir. Üç birlik kuralına uyulur. Birbirini izleyen diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
Yunan şairlerinden Aristophanes, önemli komedi şairlerinden­dir. Fransız edebiyatında Moliere de komedi şairlerindendir.
Dram: Hayatın hem acıklı hem gülünç yönlerini dile getiren manzum tiyatro eserleridir. Hayatı olduğu gibi, yansıtır. Dram­lar, konusunu günlük yaşamdan ve tarihten alır. Dramda üç bir­lik kuralına uyma zorunluluğu yoktur. Olaylar, çirkin de olsa sahnede gösterildiği gibi kişiler hangi sınıf ve halktan olursa ol­sun dramda kendine yer bulur. Dramda; konu, kişiler, olaylar, dil ve anlatım, perde sayıları bakımından belli kurallara bağlı değildir. Çoğunlukla gerçeğe uygunluğa önem verilir.
Shakespeare, trajedi, dram ve Komedi türünde başarılı örnek­ler vermiştir.
Müzikli Tiyatro:
Tiyatronun, “trajedi, komedi, dram” dışında türleri de vardır. Son yüzyıllarda mizahi ve acıklı öğeleri içine alan birçok tiyatro türü or­taya çıkmıştır. Bunlar müzikli tiyatro olarak da anılmaktadır.
Opera: Baştan sona orkestra eşliğinde, müzikle oynanan tiyat­ro eserlerine denir. Operada bütün sözler, hareketler ve jestler musikiyle bestelenir ve orkestra şefinin idaresine verilir. Opera­da ağır bir hüzün havası vardır. Olaylar acıklı ve hisli bir şekil­de, gösterişli dekor ve kıyafetler içinde sunulur.
Operet: Sözlerinin bir kısmı müzikli bir kısmı müziksiz olan ti­yatro eserleridir. Halka hitap etmek için yazılır. Operetlerde renk, ışık, kıyafetler ve dans en göze çarpıcı şekilde kullanılır.
Revü: Operetin daha hafif; fakat hiciv, alay, tenkit dolu çeşidi­dir.
Skeç: Beş altı dakikaya sığdırılan tablolar halinde kısa, müzik­li oyunlardır. Bir çeşidi de radyo skeçleridir.
Fars: Basit olay ve yergilerle dolu halk komedisidir.
Vodvil: Hareketli ve eğlenceli bir konuya dayanan alaycı, taşlamalı komedidir.
Komedi Santimental: Güldürürken düşündüren, insanı duy­gulandıran içli komedidir.
Melodram: Seyirciyi heyecanlandıran, hareketli ve duygusal, müzikli bir oyun türüdür.
Feeri: Masal öğelerinden yararlanılarak yazılmış tiyatro eseri­dir.
Piyes: Gerçeklere uygun, ciddi konulu dramdır.
Bale: Konusunu müziğe bağlı hareketlerle gösteren, konuş­manın yer almadığı tiyatro türüdür.
Pandomim: Düşünce ve duygulan müzik veya türlü eşyalar eş­liğinde bazen dansla, bazen de gövde ve yüz hareketleriyle yansıtmayı amaçlayan, sözsüz oyundur